Boeren

Boeren is het ‘ontluchten’ van de maag via de slokdarm en mond. Door het uitzetten van de maag gaat er vanuit de maagwand een seintje naar de hersenen. Dit seintje zorgt er vervolgens voor dat de sluitspier tussen de slokdarm en de maag zich gaat ontspannen. De aanwezige lucht in de maag kan dan ontsnappen via de slokdarm en de mond. Sommige mensen boeren vanuit de slokdarm, de lucht is dan nog niet in de maag geweest. Dit verschijnsel wordt ook wel supraglottisch boeren genoemd.

Ontluchten van de maag
De maag heeft een soort ‘ontluchtingsmechanisme’. Dit beschermt de maag tegen extreme uitzetting door luchtophoping. De lucht die we binnenkrijgen, stapelt zich op in de maag. Een kleine hoeveelheid lucht zal met het voedsel doorgegeven worden aan de darm. De overige lucht verlaat ons lichaam door middel van boeren.
Iedereen moet wel eens een boer laten, om lucht kwijt te raken. Dit is heel normaal, ook al vindt men boeren in onze cultuur ongepast. Boeren kan een vaak terugkerend en hinderlijk verschijnsel zijn. Sommige mensen moeten zelfs tot meerdere keren per minuut boeren.

Oorzaken

Boeren kan voorkomen als klacht bij een maagaandoening of andere ziekte. Het kan echter ook een op zichzelf staande klacht zijn. Hieronder worden de meest voorkomende oorzaken van boeren besproken:

Inslikken van lucht
Boeren wordt veroorzaakt door het inslikken van lucht. Tijden het eten, drinken of praten slikken we (ongemerkt) de hele dag door lucht in. Hierdoor ontstaat een opstapeling van lucht in de maag, wat leidt tot het uitzetten van de maag. Sommige mensen slikken echter heel veel lucht. Dit inslikken van lucht wordt ook wel ‘aerofagie’ genoemd en kan verergeren door stress, kauwgom kauwen, roken of onrustig eten, drinken en praten. Ook het verkeerd gebruik van spieren in de halsstreek, bijvoorbeeld bij het praten, kan een oorzaak zijn.

Bij mensen die heel vaak boeren, kan er ook sprake kan zijn van luchtaanzuiging in de slokdarm. Nadat de lucht (vaak ongemerkt) in de slokdarm wordt gezogen, boeren mensen het vaak weer op. Deze lucht bereikt de maag niet. Dit wordt ook wel “supraglottisch boeren” genoemd

Voedingsmiddelen
Vooral koolzuurhoudende frisdranken en bier geven extra luchtophoping in de maag. Als u veel koolzuurhoudende dranken of bier drinkt, kan het zijn dat u vaker moet boeren.

Brandend maagzuur
Boeren komt vaker voor in combinatie met brandend maagzuur (zuurbranden en oprispingen), vertraagde maagontlediging of overgevoelige maag. Naast boeren hebben deze mensen vaak ook last van klachten zoals een opgeblazen gevoel, misselijkheid en bovenbuikpijn.

Galstenen en maagzweer
Boeren kan ook voorkomen als gevolg van galstenen of een maagzweer. In beide gevallen staan echter meestal andere klachten voorop.

Verkoudheid
Boeren komt ook vaker voor bij mensen die verkouden zijn of een aandoening hebben aan het strottenhoofd, de neus- of keelholte. Waarschijnlijk heeft dit te maken met een andere manier van ademen en slikken.

Klachten

De opstapeling van (veel) lucht in de maag kan een opgeblazen gevoel en misselijkheid veroorzaken. Meestal lucht het laten van een boer dan op en verdwijnen de klachten.

Diagnose
De diagnose ‘boeren’ wordt meestal gesteld op basis van de klachten. Afhankelijk van de ernst van de klachten en of er ook andere klachten aanwezig zijn, kan de huisarts verder lichamelijk onderzoek (laten) doen om de oorzaak van het boeren en de andere klachten vast te stellen.

Behandeling

Als het boeren een verschijnsel is bij een andere aandoening, dan moet deze aandoening behandeld worden. Als boeren een op zichzelf staande klacht is, dan is er vaak geen effectieve behandeling mogelijk. Er zijn een aantal tips en adviezen die de klachten kunnen verminderen. Als het verkeerd gebruik van spieren in de halsstreek bij het praten of ademen de oorzaak is, kan een logopedist helpen de klachten te verminderen.

Medicijnen
Er zijn medicijnen op de markt die mogelijk gasvorming tegengaan of verminderen. Deze medicijnen zijn op recept verkrijgbaar, maar zijn vaak ook te koop bij de apotheek of drogist. Het is echter beter om de oorzaak van de klachten te bestrijden.

Tips en adviezen
Onderstaande tips en adviezen kunnen helpen het inslikken van lucht en het boeren te verminderen:
  • Probeer stress en spanningen te vermijden. In periodes van stress slikt u (ongemerkt) vaak veel meer lucht in.
  • Eet en drink rustig en kauw goed, met uw mond gesloten. Bij gehaast eten en ‘klokkend’ drinken krijgt u veel meer lucht binnen.
  • Gebruik geen kauwgom, want tijdens het kauwen van kauwgom slikt u veel lucht in.
  • Het kan helpen om voordat u een hap of slok doorslikt, eerst de achterkant van uw tong tegen uw gehemelte aan te drukken. Eventueel kan een logopedist u helpen een betere slikmethode aan te leren.
  • Stop met roken. Tijdens roken komt er vaak veel lucht in de maag.
  • Gebruik een gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding. U kunt koolzuurhoudende frisdranken en bier beter vermijden, of met mate gebruiken.

Deel deze informatie