Helicobacter pylori (infectie met de bacterie)

Het is niet helemaal duidelijk hoe men besmet raakt. Waarschijnlijk ontstaat besmetting van persoon op persoon. Wel weet men dat een besmetting alleen ontstaat op kinderleeftijd, vooral bij kinderen die jonger zijn dan 5 jaar. Daarnaast is bekend dat slechte hygiënische omstandigheden waarschijnlijk een rol spelen. Als iemand besmet is, blijft de bacterie levenslang in de maag tenzij de infectie met de bacterie wordt behandeld.

Veel mensen dragen de Helicobacter pylori-bacterie bij zich zonder daar last van te hebben. De bacterie kan echter ook (op den duur) verschillende klachten veroorzaken:

Maagslijmvliesontsteking
In de meeste gevallen leidt besmetting met de Helicobacter pylori-bacterie tot een maagslijmvliesontsteking (gastritis). Omdat dit niet bij iedereen klachten veroorzaakt, wordt een besmetting soms niet of per toeval ontdekt.

Sommige mensen krijgen wel klachten bij een maagslijmvliesontsteking. De meest voorkomende klachten zijn (vage) pijn in de maagstreek, misselijkheid, een opgeblazen gevoel, gebrek aan eetlust en soms braken. Bij een deel van deze mensen kan een maagzweer ontstaan. Het is niet duidelijk waarom sommige mensen die besmet zijn wel klachten (of zelfs een maagzweer) krijgen, en anderen niet. Mogelijk spelen erfelijke factoren daarbij een rol. 

Soms veroorzaakt een besmetting met de Helicobacter pylori een langdurige (chronische) maagslijmvliesontsteking. Dit kan op den duur overgaan in een zogenoemde atrofische maagslijmvliesontsteking. Atrofie betekent het ‘verkleinen van weefsel’. Bij een atrofische maagslijmvliesontsteking is de slijmvlieslaag aan de binnenkant van de maag veel dunner dan normaal.
Meer informatie over een maagslijmvliesontsteking

Maagkanker
De Helicobacter pylori wordt ook in verband gebracht met maagkanker. Een langdurige maagslijmvliesontsteking kan veranderingen in het weefsel veroorzaken. Het maagslijmvlies is dan blijvend veranderd en dat kan op termijn de kans op maagkanker vergroten. Het is verstandig om bij een chronische maagslijmvliesontsteking eens in de paar jaar een controleonderzoek (gastroscopie) te laten doen. Uw arts kan u hierover informeren.
Meer informatie over maagkanker

Er zijn verschillende onderzoeken mogelijk om een infectie met de Helicobacter pylori-bacterie vast te stellen. De huisarts kan bloed- of ontlastingsonderzoek doen naar antistoffen tegen de bacterie. Antistoffen in uw bloed of ontlasting duiden op een besmetting met Helicobacter pylori-bacterie.

De huisarts kan u ook doorverwijzen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek, zoals een ademtest.
Meer informatie over de ademtest

Bloedonderzoek en de ademtest geven ongeveer 90% zekerheid voor de juiste diagnose. De meest betrouwbare methode om de Helicobacter pylori-bacterie op te sporen is een kijkonderzoek van de maag, een gastroscopie. Tijdens dit onderzoek neemt de arts een hapje weefsel (biopt) uit het maagslijmvlies weg. Dit stukje weefsel wordt microscopisch onderzocht op de aanwezigheid van de Helicobacter pylori/bacterie.
Meer informatie over een gastroscopie

Tijdelijk stoppen met medicijnen
Voor een betrouwbare uitslag is het soms noodzakelijk om twee weken voor het onderzoek tijdelijk te stoppen met het gebruik van maagzuurremmers. Dit geldt voor alle onderzoeken, behalve het bloedonderzoek. Bespreek altijd met uw arts als u maagzuurremmers gebruikt.

Een infectie met de Helicobacter pylori wordt behandeld met een kuur van verschillende antibiotica. Daarbij wordt een maagzuurremmer voorgeschreven, omdat de antibiotica dan beter werken. In verreweg de meeste gevallen wordt de bacterie door de kuur opgeruimd, en verdwijnen de klachten.

Als de klachten niet verminderen kan een controleonderzoek gedaan worden om te kijken of de Helicobacter pylori-bacterie verdwenen is. Ook hiervoor kunnen bovengenoemde onderzoeken gebruikt worden. Bloedonderzoek is echter pas een half jaar na de behandeling betrouwbaar als controleonderzoek. Wanneer de Helicobacter pylori-bacterie nog steeds aanwezig is, kan de arts een ander antibioticum voorschrijven.

Als u klachten heeft die worden veroorzaakt door een maagslijmvliesontsteking ten gevolge van de Helicobacter pylori, kunt u met een aantal leefregels en voedingsadviezen de klachten verminderen. De belangrijkste punten hierbij om op te letten zijn: voeding, roken, beweging, alcohol en stress.

Voeding
Mensen met maagklachten mogen in principe alles eten en drinken. Wat bij de één de klachten verergert, geeft bij de ander juist geen problemen. Wees voorzichtig met het schrappen van voeding uit uw voedingspatroon. Wanneer u een bepaalde groep voedingsmiddelen niet meer gebruikt, kunnen er tekorten ontstaan. Hierdoor kunt u klachten krijgen. Voor hulp bij een persoonlijk voedingsadvies kunt u contact opnemen met een diëtist.

Stop met roken
Roken irriteert het maagslijmvlies. Dit kan het ontstaan van een maagslijmvliesontsteking bevorderen. Waarschijnlijk hebben rokers, die zijn besmet met de Helicobacter pylori-bacterie, sneller kans op een maagslijmvliesontsteking. Roken heeft een slechte invloed op het maagslijmvlies en het vermindert de doorbloeding ervan. Mogelijk heeft roken ook een negatief effect op de behandeling met antibiotica. De antibiotica lijkt vaker effectief te zijn bij niet-rokers dan bij rokers.

Drink niet te veel alcohol
Alcohol irriteert het slijmvlies in maag en slokdarm. Als u vaak maagklachten hebt, kunt u beter geen alcohol drinken. Overigens is het beter om alcohol te drinken tijdens een maaltijd dan zonder eten erbij.

Probeer stress zoveel mogelijk te vermijden
Stress bevordert de zuurproductie in de maag. Bovendien heeft het een negatieve invloed op de bewegingen van de maag.

Zorg voor voldoende beweging
Lichaamsbeweging is ontspannend voor lichaam en geest. Zodoende is het een prima manier om stress tegen te gaan. Door uw lichaam in goede conditie te houden, voorkomt u klachten.

Medicijnen
Wees bij maagklachten altijd voorzichtig met het (regelmatig) gebruik van aspirine en ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s), zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen.
Bij de apotheek en drogist zijn middelen te koop die uw maagklachten kunnen verlichten. Als uw klachten niet zo ernstig zijn, is er niets op tegen om dit een tijdje te proberen. Vraag wel aan apotheek of drogist welk medicijn in uw geval het beste is. Wanneer uw klachten na een paar weken niet over gaan, is het verstandig om naar uw huisarts te gaan.